Strona główna Tagi Nowożytność

Tag: Nowożytność

Czy królowie elekcyjni musieli wstydzić się przed władcami dziedzicznymi?

Wybieralność polskiego króla nader często przeciwstawia się państwom o dziedzicznym tronie i rządzonym absolutystycznie, wskazując, że elekcja była jedną z przyczyn niższego prestiżu i słabości Rzeczypospolitej. Nie jest to jednak ani tak proste, ani tak oczywiste, jak się wydaje.

W krainie Zorro. Gdy Dziki Zachód był jeszcze Dziką Północą

Ogromne przestrzenie, palące słońce, wielkie stada bydła, niebezpieczeństwo ze strony Apaczów i Komanczów oraz galopujący Zorro. Tak wyobrażamy sobie na ogół północne rubieże hiszpańskiego Meksyku – częściowo nawet słusznie. Zapraszam na wycieczkę po Dzikim Zachodzie, gdy był jeszcze Dziką Północą.

Wyzwolone z patriarchatu? Szlacheckie wdowy epoki staropolskiej

Staropolskie porzekadło mówiące, że „pannom jabłka, gruszki mężatkom, pomarańcze wdowom, leśne jabłka babom”, dobitnie pokazywało, że sytuacja kobiety w epoce nowożytnej zależała od jej stanu cywilnego. I nieprzypadkowo najbardziej egzotyczne i najdroższe owoce – pomarańcze – przypadały wdowom.

Unieśmiertelnione. Konserwacja zwierząt w imię wiary, nauki i ciekawości

W listopadzie 2018 roku na terenie kompleksu piramid w Sakkarze niedaleko Kairu dokonano ciekawego odkrycia. Znajdowały się tam dziesiątki mumii: kotów, psów, a nawet skarabeuszy. Nie jest to ani pierwsze takie znalezisko, ani jedyny sposób celowego zachowywania ciał zwierząt po śmierci.

Tulipomania. Kwiatowe szaleństwo czy kwieciste kłamstwo o wielkim krachu?

To jedna z tych historii, które rozpalają wyobraźnię – ponoć w XVII-wiecznej Holandii jedna cebulka tulipana warta była całe gospodarstwo, a krach na kwiatowej giełdzie miał pogrążyć w biedzie cały region. Czy miłość do tulipanów naprawdę doprowadziła Holendrów do katastrofy gospodarczej?

Genialna dyletantka. Maria Sybilla Merian, jej malarstwo i przełom w entomologii

Maria Sybilla Merian była malarką, podróżniczką i przyrodniczką, jedną z pionierek entomologii. Miała ogromny talent artystyczny i prezentowała nowe spojrzenie na wiele kwestii naukowych. Cechowała ją też, jak na kobiety tamtego okresu, spora niezależność. Jakie były jej dokonania i losy?

Stanisław Żółkiewski. Sarmacki heros

Okryty nimbem chwały, Stanisław Żółkiewski jest synonimem dawnej potęgi Rzeczypospolitej i wyrazem tęsknoty za utraconą wielkością. 

Krótka historia pierników. Upiecz je jak przed wojną

Serwowano je podczas najważniejszych uroczystości rodzinnych oraz świąt i ozdabiano je nawet złotem. Zajadał się nimi sam król Zygmunt Stary, pisał o nich Fryderyk Chopin. Ciasto na ten przysmak przekazywano jako część wiana panny młodej. Pierniki towarzyszą nam od setek lat.

Współczesny fenomen? Matki po czterdziestce w rodzinach królewskich

Późne macierzyństwo uważamy zwykle za fenomen współczesnych czasów. Wyobrażamy sobie, że młode matki rodziły dzieci wkrótce po dojściu do dojrzałości, a po czterdziestce (a nawet i przed) pozostawało im tylko oczekiwanie na wnuki. Ale czy słusznie?

Gdzie diabeł mówi dobranoc, czyli atlas staropolski

W epoce nowożytnej na mapie Rzeczypospolitej znajdowało się wiele miejsc tajemnych, magicznych i budzących grozę. Niektóre z nich związane były z konkretną legendą albo opowieścią, inne zaś należały wyłącznie do tworów wyobraźni czy literackich toposów.