Polski Sejm Dzielnicowy

14 listopada 1918 Komisariat Naczelnej Rady Ludowej ogłosił odezwę programową, w której zapowiadano zwołanie do Poznania Sejmu Dzielnicowego, na który zjechać mieli delegaci ze wszystkich ziem zaboru pruskiego oraz największych skupisk Polonii w byłym cesarstwie niemieckim. Jednym z najważniejszych powodów, dla którego zdecydowano się zwołać to zgromadzenie, było dążenie kierownictwa Naczelnej Rady Ludowej do zdobycia mandatu do reprezentowania interesów polskich w Niemczech.

Pierwsze posiedzenie Polskiego Sejmu Dzielnicowego, 3 grudnia 1918 roku (fot. domena publiczna)

Wybory delegatów na Sejm odbywały się przez całą drugą połowę listopada. Były one powszechne, tzn. głosować mogli wszyscy Polacy, którzy ukończyli dwudziesty rok życia. Bierne i czynne prawo wyborcze po raz pierwszy w historii Polski przyznano również kobietom. Wybory były także bezpośrednie i równe. Jednego delegata wyłaniać miało ok. 2,5 tys. Polaków w danym okręgu. Kandydatów na posłów zgłaszały komitety wyborcze, a głosowanie odbywało się jawnie, przez aklamację. W posiedzeniu Polskiego Sejmu Dzielnicowego wzięło udział ok. 1200 posłów spośród 1399 wybranych (w tym 526 z Wielkopolski, 431 ze Śląska, 262 z Prus Królewskich, 133 ze skupisk ludności polskiej w Niemczech oraz 47 z Warmii i Mazur). Było wśród nich 129 kobiet i 75 księży katolickich.

Rozpoczęcie obrad Sejmu Dzielnicowego poprzedził pochód delegatów z poznańskiej fary do dzisiejszego kina Apollo (fot. domena publiczna)

Obrady sejmu trwały od 3 do 5 grudnia 1918 roku w budynku Kina Apollo w Poznaniu. Delegaci uznali Naczelną Radę Ludową za jedynego reprezentanta ludności polskiej w Niemczech oraz wyrazili wolę utworzenia niepodległego państwa polskiego, o czym napisano w specjalnych telegramach wysłanych m.in. do premiera Francji Georges’a Clemenceau, prezydenta USA Thomasa Woodrowa Wilsona i premiera Wielkiej Brytanii Davida Lloyda George’a.

W grudniu 2018 roku w Poznaniu odbędą się uroczyste obchody setnej rocznicy Polskiego Sejmu Dzielnicowego.