Zatłoczone wieloosobowe sale i windy napędzane siłą ludzkich mięśni, ale czasem też gniazdo słuchawek podłączone do radia przy każdym łóżku. Tak wyglądały szpitale w przedwojennej Polsce.

Sala chorych w Instytucie Chirurgii Urazowej w Warszawie; 1939 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/693/1, domena publiczna)
Sala szpitalna z ofiarami wybuchu prochowni w Witkowicach, 1927 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/7/759/1, domena publiczna)
Zakład Leczniczy dla Dzieci z Gruźlicą Kostno-Stawową im. doktora Kazimierza Dłuskiego w Siewierzu. Pacjenci podczas leżakowania na tarasie; 1931–1939 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/7/759/2, domena publiczna)
Zakład Leczniczy dla Dzieci z Gruźlicą Kostno-Stawową im. doktora Kazimierza Dłuskiego w Siewierzu. Pacjenci podczas leżakowania na tarasie; 1931–1939 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/7/759/1, domena publiczna)
Sala w Szpitalu Zakonu Bonifratrów św. Jana Grandego w Krakowie; listopad 1937 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/348/4, domena publiczna)
Spis ludności z 1931 r. Chorzy ze szpitala Dzieciątka Jezus wypełniają arkusze z pomocą komisarzy spisowych; grudzień 1931 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/2/3537/10, domena publiczna)
Spis ludności z 1931 r. Chory ze szpitala Dzieciątka Jezus wypełnia arkusz z pomocą komisarza spisowego; grudzień 1931 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/2/3537/11, domena publiczna)
Szpital Ubezpieczalni Społecznej imienia Gabriela Narutowicza przy ulicy Prądnickiej 35-37 w Krakowie. Pacjentka 3. z prawej słucha radia na słuchawkach podłączonych do gniazdka w ścianie. Widoczne tablice z nazwiskami pacjentek i przepisanymi rodzajami diety; lipiec 1937 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/343/2, domena publiczna)
Szpital św. Łazarza w Krakowie. Sala na oddziale dla kobiet; maj 1931 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/334/3, domena publiczna)
Sala w Klinice Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; maj 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/332/17, domena publiczna)
Sala w Klinice Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; maj 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/332/11, domena publiczna)
Sala porodowa w Klinice Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; maj 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/332/13, domena publiczna)
Sala położnic w Klinice Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; styczeń 1932 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/328/1, domena publiczna)
Wózek do przewożenia niemowląt w Klinice Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; styczeń 1932 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/328/4, domena publiczna)
Pielęgniarki na sali noworodków w Klinice Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; maj 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/332/19, domena publiczna)
Pielęgniarka przy oknie z niemowlęciem na ręku w Klinice Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; maj 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/332/18, domena publiczna)
Noworodki wystawione w łóżeczkach na taras w Klinice Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; maj 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/332/20, domena publiczna)
Pacjentki Kliniki Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie odpoczywają na korytarzu; maj 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/332/6, domena publiczna)
Operacja w Szpitalu św. Łazarza w Krakowie; maj 1931 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/334/5, domena publiczna)
Operacja w Klinice Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; maj 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/332/9, domena publiczna)
Sala operacyjna w Klinice Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; maj 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/332/10, domena publiczna)
Sala operacyjna w Szpital Spółki Brackiej w Szarleju; 1924–1939 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/595/1, domena publiczna)
Sala opatrunków gipsowych z przenośnym aparatem Roentgena w Instytucie Chirurgii Urazowej w Warszawie; 1939 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/693/2, domena publiczna)
Sala operacyjna w Szpital Dziecięcy Bersohnów i Baumanów przy ulicy Siennej w Warszawie; listopad 1930 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/683/2, domena publiczna)
Dziewczynka z opatrunkiem gipsowym na nodze i miednicy podczas prześwietlania aparatem rentgenowskim w Szpitalu Ubezpieczalni Społecznej imienia Gabriela Narutowicza przy ulicy Prądnickiej 35-37 w Krakowie; lipiec 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/343/4, domena publiczna)
Prześwietlanie głowy pacjenta w Szpitalu Zakonu Bonifratrów św. Jana Grandego w Krakowie; listopad 1937 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/348/6, domena publiczna)
Kuchnia w Szpitalu Ubezpieczalni Społecznej imienia Gabriela Narutowicza przy ulicy Prądnickiej 35-37 w Krakowie; lipiec 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/343/8, domena publiczna)
Kuchnia w Szpitalu Ubezpieczalni Społecznej imienia Gabriela Narutowicza przy ulicy Prądnickiej 35-37 w Krakowie; lipiec 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/343/9, domena publiczna)
Wnętrze kuchni w szpitalu w Krakowie; 1939 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/2/0/-/9135/1, domena publiczna)
Wnętrze kuchni w szpitalu w Krakowie; 1939 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/2/0/-/9135/1, domena publiczna)
Winda ręczna do przewożenia chorych w Klinice Chirurgii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; styczeń 1929 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/321/1, domena publiczna)
Biblioteka dla lekarzy w Klinice Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; maj 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/332/22, domena publiczna)
Biblioteka dla lekarzy w Klinice Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; maj 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/332/23, domena publiczna)
Arcybiskup metropolita krakowski Adam Sapieha udziela sakramentu bierzmowania choremu w szpitalu św. Łazarza w Krakowie; kwiecień 1937 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/340/1, domena publiczna)
Arcybiskup metropolita krakowski Adam Sapieha dzieli się opłatkiem z chorymi spędzającymi święta Bożego Narodzenia w Szpitalu Ubezpieczalni Społecznej imienia Gabriela Narutowicza w Krakowie; grudzień 1937 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/346/3, domena publiczna)
Mężczyzna sprzedający gazety w szpitalu w Krakowie; luty 1932 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/351/1, domena publiczna)
Instalowanie odbiorników radiowych w szpitalu epidemicznym w Prądniku Czerwonym; maj 1929 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/517/1, domena publiczna)
Marszałek Józef Piłsudski na oddziale dziecięcym szpitala; 1920–1926 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/22/0/-/533/1, domena publiczna)
Gabinet dentystyczny w Szpitalu Zakonu Bonifratrów św. Jana Grandego w Krakowie; listopad 1937 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/348/3, domena publiczna)
Gabinet laryngologiczny w Szpitalu Zakonu Bonifratrów św. Jana Grandego w Krakowie; listopad 1937 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/348/5, domena publiczna)
Uczennice Szkoły Położnych podczas mycia i ważenia noworodków w Klinice Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; październik 1934 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, 3/1/0/13/331/2, domena publiczna)
Apteka w Szpitalu Ubezpieczalni Społecznej imienia Gabriela Narutowicza w Krakowie; lipiec 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, 3/1/0/13/343/7, domena publiczna)
Pracownia chemiczno-bakteriologiczna w Szpitalu Dziecięcym Bersohnów i Baumanów w Warszawie; listopad 1930 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/683/6, domena publiczna)
Laboratorium w Szpitalu Zakonu Bonifratrów św. Jana Grandego w Krakowie; listopad 1937 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/348/1, domena publiczna)
Klinika Neurologiczno-Psychiatryczna Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; 1934 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, 3/1/0/13/324/2, domena publiczna)
Klinika Neurologiczno-Psychiatryczna Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; 1934 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, 3/1/0/13/324/5, domena publiczna)
Pielęgniarka z niemowlęciem przed kąpielą, Klinika Położnicza i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; maj 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, 3/1/0/13/332/12, domena publiczna)
Urządzenie sanitarne w Klinice Położniczej i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; maj 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, 3/1/0/13/332/14, domena publiczna)
Sala z urządzeniami do sterylizacji narzędzi chirurgicznych. Widoczne niklowane skrzynie czekające na umieszczenie w autoklawach do wyjaławiania. Klinika Położnicza i Chorób Kobiecych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; maj 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, 3/1/0/13/332/15, domena publiczna)
Autoklaw do wyjaławiania narzędzi chirurgicznych w Szpitalu Ubezpieczalni Społecznej imienia Gabriela Narutowicza w Krakowie; lipiec 1936 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, 3/1/0/13/343/5, domena publiczna)
Roman Sidorski
Historyk, redaktor i tłumacz, absolwent UAM w Poznaniu. Od kilkunastu lat zajmuje się popularyzacją historii w Internecie, przez wiele lat związany był serwisem „Histmag.org” jako jego współzałożyciel i członek redakcji. Współpracował z oficynami takimi jak Bellona, Replika, Wydawnictwo Poznańskie oraz Wydawnictwo Znak. Poza „Histmagiem”, publikował między innymi w „Uważam Rze Historia”.

Leave a Reply