Facebook-icon
Hrabia Tytus

Jak budowano COP [galeria]

Budowa Centralnego Okręgu Przemysłowego to jedno z największych przedsięwzięć II RP. Powstały wówczas huta, elektrownia i miasto Stalowa Wola, fabryka celulozy w Niedomicach, hydroelektrownie w Rożnowie i Czchowie, fabryka opon w Dębicy czy zakłady lotnicze w Mielcu. Tak wyglądały na zdjęciach.

Budowa wieży wodnej w hucie w Stalowej Woli, 25 sierpnia 1939 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-1321-2, domena publiczna)
Przekazanie wojsku baterii haubic wz. 1914/19 kal. 100 mm wykonanych bezpłatnie jako dar pracowników Zakładów Południowych (huty) w Stalowej Woli, maj 1939 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-W-3035-2, domena publiczna)
Otwarcie i poświęcenie huty w Stalowej Woli. Msza święta z udziałem prezydenta Ignacego Mościckiego (1. z prawej). Widoczni również: za prezydentem jego dwaj adiutanci: mjr Strzelców Podhalańskich Józef Hartman (w pelerynie), obok kpt. Marynarki Wojennej RP Stafan Kryński, wiceminister spraw wojskowych generał brygady Aleksander Litwinowicz (4. z prawej), wicepremier, inżynier Eugeniusz Kwiatkowski (1. z lewej) obok niego żona prezydenta RP Maria Mościcka, gen. Wacław Scewola-Wieczorkiewicz (2. z lewej, w pierwszym rzędzie za drewnianym podestem), czerwiec 1939 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-1767-2, domena publiczna)
Otwarcie i poświęcenie huty w Stalowej Woli. Przedstawiciel robotników Franciszek Kulwiec wita prezydenta Ignacego Mościckiego, czerwiec 1939 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-1767-1, domena publiczna)
Huta w Stalowej Woli. przyuczanie do zawodu młodych robotników (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-2190, domena publiczna)
Domki robotnicze w Stalowej Woli, 1939 r. (fot. Henryk Poddębski, Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 131-N-347-3, domena publiczna)
Sklepy w Stalowej Woli, 1939 r. (fot. Henryk Poddębski, Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 131-N-347-1, domena publiczna)
Kasyno urzędnicze w Stalowej Woli, 1937-1939 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-U-5860, domena publiczna)
Elektrownia w Stalowej Woli, 1939 r. (fot. Henryk Poddębski, Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 131-N-347-2, domena publiczna)
Elektrownia w Stalowej Woli, 1939 r. (fot. Henryk Poddębski, Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 131-N-347-4, domena publiczna)
Elektrownia w Stalowej Woli, 1939 r. (fot. Henryk Poddębski, Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 131-N-347-5, domena publiczna)
Budowa COP-u była też oczywiście przedsięwzięciem propagandowym. W 1939 r. kina pokazywały między innymi film dokumentalny dot. „wspólnego narodowego wysiłki twórczego, skoordynowanej pracy, skierowanej ku urzeczywistnieniu wielkiej idei” (afisz z 1939 r., Biblioteka Narodowa, sygn. DŻS XIXA 10a1, domena publiczna)
Budowa mostu żelbetowego łukowego na Jasiółce w Jaśle na terenie Centralnego Okręgu Przemysłowego, 1938 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-3298, domena publiczna)
Fabryka Opon Samochodowych Stomil w Dębicy. Wnętrze głównej hali fabrycznej (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-1830-2, domena publiczna)
Fabryka Opon Samochodowych Stomil w Dębicy. Główna hala fabryczna z zewnątrz (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-1830-1, domena publiczna)
Wizyta wicepremiera Eugeniusza Kwiatkowskiego (drugi z lewej) w Fabryce Opon Samochodowych Stomil w Dębicy, czerwiec 1939 r.(fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-1829, domena publiczna)
Fabryka celulozy w Niedomicach, 1937 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-1941-1, domena publiczna)
Fabryka celulozy w Niedomicach, 1937 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-1941-2, domena publiczna)
Wizyta prezydenta RP Ignacego Mościckiego w Fabryce Celulozy w Niedomicach, 1938 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-1942-2, domena publiczna)
Osiedle robotnicze przy Państwowej Wytwórni Prochu w Pionkach, zmodernizowanej w ramach budowy COP-u (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-U-4772-2, domena publiczna)
Budowa zapory na Dunajcu w Czchowie, czerwiec 1939 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-4516, domena publiczna)
Budowa zapory wodnej na Dunajcu w Rożnowie. Fragment wykopu pod zaporę, marzec 1937 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-4463-14, domena publiczna)
Budowa zapory wodnej w Rożnowie na Dunajcu. Robotnicy przy wylewaniu betonu z dystrybutora, sierpień 1939 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-4469-6, domena publiczna)
Budowa zapory wodnej na Dunajcu w Rożnowie. Zabudowania fabryki betonu, marzec 1937 r. (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-G-4463-3, domena publiczna)
Fragment zapory w Rożnowie podczas budowy, 1939 r. (fot. Henryk Poddębski, Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 131-N-462-4, domena publiczna)
Fragment zapory w Rożnowie podczas budowy, 1939 r. (fot. Henryk Poddębski, Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 131-N-462-7, domena publiczna)
Udostępnij

Roman Sidorski

Historyk, redaktor i tłumacz, absolwent UAM w Poznaniu. Od kilkunastu lat zajmuje się popularyzacją historii w Internecie, przez wiele lat związany był serwisem „Histmag.org” jako jego współzałożyciel i członek redakcji. Współpracował z oficynami takimi jak Bellona, Replika, Wydawnictwo Poznańskie oraz Wydawnictwo Znak. Poza „Histmagiem”, publikował między innymi w „Uważam Rze Historia”.

Roman Sidorski